Çinli elektrikli otomobil üreticisi Xpeng, Çin’de bir X9’un ağır hasar aldığı kazada hava yastıklarının açılmamasına ilişkin açıklama yaptı. Jiemian’ın 26 Ekim tarihli haberinde yer alan şirket yanıtına göre çarpışma, hava yastığı sensörlerinin tetikleme koşullarını karşılamadı. Araç sahibi ise hasarın boyutuna rağmen sistemin devreye girmemesini sorguluyor. Olayı açıklayan bağımsız bir teknik inceleme sonucu henüz paylaşılmış değil.
Haberde, Liu soyadlı sürücünün 15 Ekim’de önce kaldırıma çarptığı, ardından kontrolünü kaybeden aracın bir ağaca ve elektrik direğine vurup devrildiği aktarılıyor. Araçtakilerin yaralanmadığı belirtiliyor. Sigorta incelemesinde otomobilin onarılmasının gerekli görülmediği ve hurdaya ayrılmasının önerildiği bilgisi de haberde yer alıyor. Bunlar muhabirin aktardığı olay bilgileri, kendi incelememizle ulaştığımız sonuçlar değil.
Xpeng, gazeteciye gönderdiği e-postada araç verilerini ve sürüş görüntüsünü incelediğini söylüyor. Şirketin değerlendirmesine göre otomobil kaza anında manuel kullanılıyordu. Sürücünün çarpışma öncesinde gaz pedalına basmayı sürdürdüğü ve direksiyonu sert çevirdiği de şirketin yanıtında bulunuyor. Bu açıklamalar, kazanın bütün nedenlerinin bağımsız biçimde saptandığını göstermiyor.
Hasarın görünümü, hava yastığı kararı için tek ölçüt değil
Hava yastığının açılması, aracın dışarıdan ne kadar hasarlı göründüğüyle tek başına açıklanamıyor. ABD trafik güvenliği kurumu NHTSA’nın genel bilgilendirmesi, çarpışmanın özellikleri, darbe yönü, sistemin tasarımı ve sensör konumları gibi etkenleri sayıyor. Hava yastıklarının her kazada açılacak şekilde tasarlanmadığını da belirtiyor. Bu genel bilgi, X9’daki sistemin bu olayda doğru çalıştığını doğrulayan bir karar değil.
Aynı nedenle ağır ezilmiş bir ön bölümün fotoğrafından sensörün hangi veriyi aldığı veya hangi hava yastığının açılması gerektiği kesin olarak çıkarılamaz. Bunun için kazanın sırasını, darbelerin yönünü ve araç kayıtlarını birlikte incelemek gerekir. Şirketin eşik açıklamasını anlamakla, bu açıklamayı bağımsız teknik bulgu olarak kabul etmek farklı değerlendirmeler.
Öte yandan Xpeng, araç sahibinin üçüncü taraf değerlendirmesi talebine saygı duyacağını ve sonraki çalışmalarda iş birliği yapacağını bildirdi. Bu aşamada kamuya açık dosyada hem kullanıcının güvenlik sorusu hem de üreticinin teknik yanıtı bulunuyor. Üçüncü taraf incelemesinin sonucu olmadan kesin arıza hükmü vermek veya sistemin kusursuz çalıştığını ilan etmek için yeterli kanıt yok.
Hava yastıkları, emniyet kemerinin yerine geçen bir sistem de değil. NHTSA, bunların kemerle birlikte çalışan tamamlayıcı koruma olduğunu vurguluyor. X9 olayındaki somut teknik soru ise aynı kalıyor: Araçtaki sistem, bu kazanın gerçek darbe koşullarını nasıl değerlendirdi? Şirket yanıtından sonraki bağımsız bulgular, bu sorunun açıklığa kavuşması açısından belirleyici olacak.
