100 Mbps internet paketiniz var, ancak dosya indirirken ekranda 12 MB/s civarında bir değer görüyorsunuz. İlk bakışta bağlantınızın vaat edilen hızın çok altında kaldığını düşünebilirsiniz. Oysa internet sağlayıcınız hızı megabit, indirme uygulamanız ise megabayt üzerinden gösteriyorsa, iki sayıyı doğrudan karşılaştırmak yanlış sonuca götürür. Bu farkı anlamak için modem ayarını değiştirmeniz gerekmez.
100 Mbps’nin teorik karşılığı 12,5 MB/s’dir. Çünkü bir bayt sekiz bitten oluşur ve megabit/saniye değerini megabayt/saniyeye çevirmek için sekize bölmek gerekir. Örneğin 80 Mbps, 10 MB/s’ye karşılık gelir. Vodafone’un hız birimlerini açıklayan rehberi de aynı dönüşümü kullanır.
Mbps ile MB/s arasındaki fark nedir?
Küçük “b” bit, büyük “B” ise bayt anlamına gelir. Mbps, saniyede aktarılan megabit miktarını; MB/s, saniyede aktarılan megabayt miktarını belirtir. Dolayısıyla MB/s de bir hız birimidir, yalnızca MB yazıyorsa dosya boyutundan veya veri miktarından söz edilir. MBps gösterimiyle karşılaşırsanız bu da MB/s ile aynı anlama gelir.
Burada bir başka ayrım daha var: MB ile MiB aynı büyüklüğü ifade etmez. NIST’in birim tablosuna göre 1 MB, 1.000.000 bayt; 1 MiB ise 1.048.576 bayttır. Bu nedenle 100 Mbps’nin karşılığı 12,5 MB/s iken yaklaşık 11,92 MiB/s olur. Uygulamanız MiB/s gösteriyorsa bu küçük sayısal farkı da bağlantı kaybı olarak değerlendirmemelisiniz.
İnternet hızınız saniyede kaç MB eder?
Aşağıdaki tablo, Mbps değerini sekize bölerek hesaplanan teorik karşılıkları gösteriyor. Son sütunda 10 GB büyüklüğünde bir dosyanın bu hızla kesintisiz aktarımını esas alan süreler yer alıyor. Hesapta 1 GB, 1.000 MB olarak kabul ediliyor; ağdaki ek veri trafiği ve beklemeler hesaba katılmıyor.
| Bağlantı hızı | Teorik karşılığı | 10 GB için ideal süre |
|---|---|---|
| 16 Mbps | 2 MB/s | 1 saat 23 dakika 20 saniye |
| 35 Mbps | 4,375 MB/s | Yaklaşık 38 dakika 6 saniye |
| 50 Mbps | 6,25 MB/s | 26 dakika 40 saniye |
| 100 Mbps | 12,5 MB/s | 13 dakika 20 saniye |
| 200 Mbps | 25 MB/s | 6 dakika 40 saniye |
| 500 Mbps | 62,5 MB/s | 2 dakika 40 saniye |
| 1000 Mbps | 125 MB/s | 1 dakika 20 saniye |
Kendi dosyanız için boyutu MB cinsinden indirme hızına, MB/s cinsinden, böldüğünüzde süreyi saniye olarak bulabilirsiniz. Örneğin 2.000 MB büyüklüğündeki bir dosya, ortalama 10 MB/s ile 200 saniyede, yani 3 dakika 20 saniyede iner. İndirme hızı değişiyorsa sonuç da değişir. Bu nedenle pratik süre hesabında paketinizin üst sınırı yerine indirme boyunca gördüğünüz ortalama hızı kullanmanız daha anlamlıdır.
Birim farkı mı, gerçek yavaşlık mı? Nasıl kontrol edilir?
Önce uygulamanın gösterdiği birimi okuyun, ardından hızı aynı birime çevirin. Örneğin 100 Mbps bağlantıda 11 MB/s, yaklaşık 88 Mbps dosya aktarımına karşılık gelir; 2 MB/s ise 16 Mbps eder. İkinci durumda aradaki farkı yalnızca bit ve bayt ayrımıyla açıklayamazsınız. Yine de tek bir dosyanın indirme hızı, sorunun doğrudan internet sağlayıcınızdan kaynaklandığını kanıtlamaz.
- Arka plandaki trafiği duraklatın. Diğer indirmeleri ve bulut yedeklemelerini geçici olarak durdurun. Aynı bağlantıyı kullanan cihazlardaki yoğun veri aktarımını da kontrol edin. Böylece ölçüm sırasında bağlantı kapasitesinin paylaşılmasını azaltabilirsiniz.
- Aynı cihazda hız testi yapın. Fast.com gibi bir hizmetle sonucu ölçün ve ekrandaki birimi not edin. Testi farklı zamanlarda, gerektiğinde başka bir hız testi hizmetiyle tekrarlayın. Fast.com, bağlantının sağlayabileceği hızı tahmin etmek için Netflix sunucularıyla veri aktarımı yapar.
- Kablolu ve kablosuz sonuçları karşılaştırın. Mümkünse bilgisayarı uygun bir Ethernet bağlantısıyla yönlendiriciye bağlayıp yeniden ölçün. Wi-Fi üzerinden düşük, kablo üzerinden yüksek sonuç alıyorsanız kablosuz bağlantı koşullarını inceleyin. Kablolu testte de ağ portunun ve adaptörün hız sınırını dikkate alın.
- Dosya aktarımıyla testi karşılaştırın. Mbps cinsinden ölçtüğünüz sonucu sekize bölerek MB/s karşılığını bulun. İndirme uygulamasında hız sınırı olup olmadığını kontrol edin ve güvenilir başka bir kaynaktan indirmeyle karşılaştırın. Yalnızca tek hizmette görülen düşüş, o hizmetin aktarım koşullarını ayrıca incelemek gerektiğini gösterir.
Yönlendiricinin kutusundaki kablosuz hız değeri, internet aboneliğinizin hızını göstermez. TP-Link’in resmi açıklamasına göre cihazla yönlendirici arasındaki bağlantı hızı ile internet hızı farklıdır; ağdaki en yavaş bölüm aktarımı sınırlayabilir. Örneğin 100 Mbps WAN portu, kablosuz tarafta daha yüksek değerler yazsa bile 100 Mbps’nin üzerinde internet aktarımı sağlayamaz.
Kontrolün sonunda indirme hızınızın aynı birime çevrilmiş ölçümle ne kadar örtüştüğüne bakın. Farklı hizmetlerde ve tekrarlanan testlerde hız sürekli beklenenin altında kalıyorsa sonuçları, test saatlerini ve bağlantı türünü kaydedip internet sağlayıcınızla paylaşabilirsiniz. Test için duraklattığınız indirme ve yedeklemeleri yeniden başlatmayı unutmayın. Yalnızca Mbps ile MB/s farkı nedeniyle bağlantınızın sekiz kat yavaş olduğunu düşünmeyin.
